Interview met Femke Merel van Kooten

Vandaag aan het woord in onze serie met interessante en inspirerende mensen: Femke Merel van Kooten-Arissen. Na het behalen van haar bachelordiploma rechtsgeleerdheid kwam ze in de politiek terecht. Ze was coördinator van de Partij voor de Dieren-werkgroep in Utrecht, werkte als beleidsmedewerkster voor de Eerste en Tweede Kamerfracties en was medewerkster van de gemeenteraadsfracties in zowel Utrecht als Den Haag. Tevens was ze van 2015 tot 2018 lid van de Provinciale Staten van Utrecht namens de Partij voor de Dieren. 

Sinds maart 2017 is Van Kooten-Arissen Tweede Kamerlid. Tot juli 2019 maakte ze deel uit van de Tweede Kamerfractie van de Partij voor de Dieren. Daar hield ze zich naast dierenwelzijn bezig met onder andere binnenlandse zaken, defensie en volksgezondheid. Eind december 2019 werd Van Kooten-Arissen lid van 50PLUS, waarna ze ging samenwerken met Henk Krol en met hem de fractie Groep Krol/Van Kooten-Arissen vormde. In augustus 2020 ging ze alleen verder. Ze richtte in december 2020 een eigen partij genaamd Splinter op, naar eigen zeggen ‘de eerste groene, seculiere, sociaal-liberale partij van Nederland’. Wij spraken haar over Splinter, samenwerkingen tussen partijen, de coronamaatregelen en misstanden in onze samenleving. 

Kunt u iets over uzelf vertellen? 

“Ik ben al een aantal jaar politiek actief, onder andere als fractiemedewerkster in de gemeente Utrecht en als Statenlid van diezelfde provincie. In 2017 ben ik Tweede Kamerlid geworden. Vanaf juli 2019 ben ik onafhankelijk Kamerlid geweest, eigenlijk tot nu. Onderweg heb ik wel geprobeerd het een en ander op te richten met Henk Krol, maar iedereen heeft gelezen hoe dat is gegaan… 

Die fout maak ik niet meer. Ik heb daarvan geleerd en ik heb daardoor besloten een nieuwe partij op te richten volgens een systeem waarin de leden het echt voor het zeggen hebben. Een platte organisatie waarin het heel erg belangrijk is wat de leden op het digitale platform – wat we de digitale fractiekamer noemen – kunnen meepraten. Op dit moment gaat dat over het partijprogramma, wat gebaseerd is op wat ik de afgelopen jaren in Den Haag heb gedaan en gezien. Hoewel we net begonnen zijn, is dat programma al aan de lange kant. Ik wil echter graag laten zien dat ik een serieuze partij opricht met standpunten waar ik goed over na heb gedacht en waar mensen zich hopelijk in kunnen herkennen.” 

Wie heeft u in gedachte als kandidaat voor op uw partijlijst? Mensen met politieke ervaring of mensen uit andere sectoren? 

“De meeste kandidaten zijn expert op hun eigen vakgebied. Er staan een paar ondernemers met succesvolle bedrijven op de lijst, maar bijvoorbeeld ook iemand die mantelzorger is en ervaringsdeskundige is met betrekking tot zorg voor haar zieke kind. Zij kan optreden als woordvoerder voor andere mantelzorgers, wat jammer genoeg een vergeten groep is die tijdens de coronacrisis tegen veel problemen aan is gelopen. Een ander voorbeeld is een vluchteling, die kan vertellen over hoe hij de Nederlandse samenleving ervaart en hoe je vanuit een gemeenschappelijk

doel mensen kunt motiveren om deel uit te maken van die samenleving. Ik heb geprobeerd er echt een mix van te maken.” 

Het systeem van Splinter is dus vrij bureaucratisch. Hoe wilt u die bureaucratie aanpakken? 

“We zien dat er veel gedecentraliseerd beleid is, onder andere bij jeugdzorg en de gemeente. Als je mantelzorger bent, moet je een hele papierwinkel invullen. Als je de weg in die papierwinkel kwijtraakt, geeft dat veel stress. Ik heb ook vernomen dat het krijgen van een hypotheek erg moeilijk is voor ouders die met een pgb (persoonsgebonden budget, red.) werken, omdat dat niet wordt gezien als een vast inkomen. Dat maakt het voor hen heel moeilijk om hun leven te leiden zoals zij dat zouden willen. 

Met Splinter wil ik voor onder andere de groep mantelouders verbetering aanbrengen in alle facetten van hun leven door hen inspraak te geven. Het is moeilijk om door te dringen in Den Haag en er zijn nog veel groepen waar niet voor wordt opgekomen, waaronder de mantelouders en kleine ondernemers. Ik wil er echt een lans voor breken dat die lijnen korter worden en dat mensen via de digitale fractiekamer over alles mee kunnen praten. Als iets nog niet in het partijprogramma staat, maar wel binnen de sociaal-liberale en democratische idealen van Splinter past, zijn mensen van harte welkom om hun zorgen te delen. Wij gaan dan ons best doen om hen in de Kamer te vertegenwoordigen.” 

Partijen als GroenLinks en de SP besteden ook aandacht aan kwetsbare groepen. Wat gaat Splinter precies anders doen? 

“Wij onderscheiden ons onder andere door onze digitale fractiekamer. Mensen kunnen op een laagdrempelige manier met elkaar in discussie gaan en we zijn transparant over wat we allemaal in de Kamer doen. Het verkiezingsprogramma wordt tevens een interactief document. Mensen kunnen meteen op de website zien welke voorstellen we al wel hebben bereikt en welke niet. Als er dingen voorbij komen die we niet hadden voorzien en waardoor we andere keuzes maken, communiceren we dat ook duidelijk aan de partijleden en de stemmers. 

Iedereen kan lid worden van het platform, daarvoor hoef je niet per se op Splinter te stemmen. We vertegenwoordigen niet alleen onze stemmers, maar het landsbelang in het algemeen. Ik vind het belangrijk dat mensen ook na het stemmen invloed blijven hebben op wat wij doen in de Kamer. Bij GroenLinks en de SP zie je dat ze één of twee keer per jaar een partijcongres organiseren. Daar kom je vaak dezelfde mensen tegen, die bovendien in een grote zaal zitten. Hun individuele stem wordt daardoor nog steeds niet altijd gehoord. Ze hebben weinig spreektijd, terwijl het bestuur van de partij veel langer aan het woord is. 

Wij willen mensen de mogelijkheid bieden om op een laagdrempelige manier mee te praten. Dat is gebaseerd op het model uit Scandinavië, omdat daar al gebruikgemaakt wordt met die vorm van burgerinspraak. In Nederland is dat soms alleen op lokaal niveau het geval, maar op landelijk niveau nog helemaal niet. Splinter zou dan de eerste partij zijn die dat daadwerkelijk doet. De digitale fractiekamer is al open en we zien al veel mooie bijdragen voorbijkomen van mensen die inhoudelijk meedenken en op een respectvolle manier met elkaar in discussie gaan. Ik hoop op die manier zo

goed mogelijk mee te krijgen wat er in de samenleving speelt. Er zijn altijd dingen die de overheid niet ziet. 

Waarin wij ook erg verschillen van andere partijen, is dat wij met name voor de onafhankelijke Kamerleden gaan. Je ziet bij stemmingen vaak dat een fractie echt als fractie stemt, terwijl de leden allemaal een andere achtergrond hebben. Elke week zijn er wel een paar moties waar je zowel voor als tegen had kunnen stemmen, zelfs als je je helemaal aan het verkiezingsprogramma houdt. Binnen die bewegingsruimte moet je – zoals de grondwet dat heeft bedoeld – zonder last kunnen stemmen. Dat is nu nog heel moeilijk en ongebruikelijk. We hebben dat onder andere gezien bij de motie van Wilders voor hogere salarissen in de zorg. De coalitie liep toen weg voor het stemmen.” 

Wilt u als partij een oppositiepartij worden, of zou u ook graag mee willen regeren? Zijn er ook partijen waar u niet mee wilt samenwerken? 

“Voor een nieuwe partij is het natuurlijk niet gebruikelijk om meteen mee te gaan regeren, maar als Splinter in de Kamer komt en daar bij de volgende verkiezingen in blijft, zou ik dat wel graag willen. Ik zou het heel goed vinden als er een regeerakkoord komt met hoofdlijnen en een minderheidscoalitie. Dat je echt gelegenheidscoalities moet sluiten om tot een meerderheid te komen. Op die manier staat de oppositie veel minder buitenspel en moeten de coalitiepartijen de andere oppositiepartijen veel meer gaan overtuigen om een meerderheid te vinden. Zo zorg je ervoor dat alle partijen beter met elkaar gaan samenwerken. 

De oppositie staat nu heel vaak tegenover de coalitie en die verschillen worden steeds meer uitvergroot, zeker naarmate we naar de verkiezingen gaan. We zien ook in deze crisis dat we heel goed moeten samenwerken om het land er weer bovenop te helpen, om weer te herstellen en het vertrouwen in de politiek te laten terugkeren. We moeten mensen laten zien dat we voor hen opkomen. De overheid is er voor de mensen, niet andersom.” 

U zou bijvoorbeeld ook wel kunnen samenwerken met de PVV? 

“Goede vraag. De PVV heeft voor de zorg veel moties ingediend die ik heb ondersteund. Ook al kun je niet volledig met een andere partij door één deur omdat je andere standpunten hebt, er zijn altijd onderwerpen waarbij je elkaar kunt vinden. Ik vind dat de PVV het over het algemeen goed doet, zeker wat betreft hun punten voor de zorg. 

Toen ik mijn motie indiende om in de eerste coronagolf een zorgpolis voor de zorghelden te realiseren, hebben zij die ondertekend. Daardoor hebben we een meerderheid voor dat voorstel gekregen en is de motie aangenomen. Zo zie je maar: als je iets wilt bereiken in de Kamer, moet je samenwerken en meerderheden zoeken. Naar mijn mening doe je dat niet door partijen uit te sluiten, maar juist door de gemeenschappelijke waarden te vinden.”

Zijn er Kamerleden met wie u een persoonlijke band hebt en met wie u op zakelijk vlak goed kunt samenwerken? 

“Zeker! Ik heb heel goed samengewerkt met Renske Leijten en Pieter Omtzigt voor de kinderopvangtoeslagaffaire. Ik heb ook in de parlementaire ondervragingscommissie over dat onderwerp gezeten. Onlangs hebben het rapport overgedragen aan de voorzitter van de Tweede Kamer. Je ziet dan dat je gelijktijdig kunt samenwerken met de coalitie en de oppositie als dat nodig is. Dat is ook waar we met Splinter voor staan: doorgaan, niet opgeven als het moeilijk wordt. We willen een groep van onafhankelijke Kamerleden vormen die tot het uiterste gaan om het volk te vertegenwoordigen en misstanden aan de kaak te stellen. 

Een ander voorbeeld is mijn samenwerking met Rens Raemakers van de D66. Wij strijden er samen voor om een glucosemeter – waardoor de kwaliteit van leven van mensen met insulinetherapie behoorlijk verbetert – in de basisverzekering te krijgen. We hebben al een aantal aangenomen moties, maar nog geen volledige wind mee. Ik hoop dat Rens de komende periode meer in de Kamer komt, hoewel hij laag op de lijst is gezet. 

Dat is ook iets dat ik met Splinter wil veranderen: Kamerleden moeten de garantie hebben dat ze op objectieve criteria worden beoordeeld als ze hun werk goed doen. Het moet niet uitmaken of de partijtop je aardig vindt, maar het moet gaan om hoe goed het werk is dat je hebt geleverd en wat je hebt bereikt. Wij gaan daarvoor een index lanceren, waarbij alle Kamerleden worden beoordeeld op basis van objectieve criteria. Er wordt bijvoorbeeld bijgehouden hoe vaak je aanwezig bent, welke moties je indient en of je toezeggingen krijgt. Zo kun je heel goed beoordelen wat een Kamerlid heeft bereikt voor diens partij en voor het algemeen belang. 

Nog iets anders: ik wil met Splinter er graag voor zorgen dat Kamerleden hun zetelbedrag kunnen inzetten zoals ze zelf willen. Vroeger was elke zetel een bepaald bedrag waard, waarvoor je bijvoorbeeld fractiemedewerkers kon aannemen. Tegenwoordig zit dat allemaal in een bepaalde pot en wordt niet alles eerlijk verdeeld. Volgens de grondwet is ieder Kamerlid evenveel waard en heeft iedereen evenveel verantwoordelijkheid. We moeten mijns inziens dan ook allemaal zelf kunnen beschikken over het zetelbedrag, zodat we de beste Kamerleden worden die we kunnen zijn.” 

We hebben het net over misstanden in de zorg gehad. Zijn er andere misstanden die u graag zou willen aanpakken? 

“Ja, onder andere het concept van de betrouwbare overheid. De overheid moet er echt voor de mensen zijn in plaats van andersom, zoals ik eerder benoemde. Ze moet volledig transparant gaan werken en er moet een financiële ombudsman komen die op tijd aan de bel trekt bij misstanden. 

Daarnaast moet de informatiepositie van de Kamer – artikel 68 van de Grondwet – behoorlijk verbeteren. Kamerleden moeten alle informatie kunnen krijgen die ze nodig hebben om hun controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. Het duurt nu nog te lang voor Kamerleden antwoord op hun vragen krijgen. De termijn van drie weken waarbinnen er geantwoord moet worden, wordt in veel gevallen vrijwel automatisch al verlengd. Als er informatie te melden is vanuit de regering aan

het kabinet, zie je nu dat het via de pers naar buiten komt. Kamerleden moeten eerst iets vanuit de krant vernemen voordat er een Kamerdebat op gang komt. 

Een rode draad in het verkiezingsprogramma wordt gevormd door groepen in de samenleving die niet gehoord worden. Wat je nu ziet in de Kamer, is dat partijen de groepen waarvoor ze opkomen tegen elkaar opzetten. Natuurbeschermers worden bijvoorbeeld opgezet tegen boeren. Het is belangrijk dat beide groepen gehoord worden, maar dat moeten we samen oplossen. In plaats van in hokjes te denken, zouden we moeten kijken naar de hokjesoverstijgende problemen. 

Nog een probleem: de afgelopen tien jaar heeft er, ondanks dat we een welvarend land zijn, een verdubbeling van het aantal dak- en thuislozen plaatsgevonden in Nederland. Je zag het ook tijdens de coronacrisis: op veel plekken werd de daklozenopvang gesloten omdat de regels er niet te handhaven waren. Ik heb ingestemd met een motie om te gaan bouwen in de Polder Rijnenburg. Daar wordt al jarenlang over gediscussieerd, ondanks dat er meer dan dertigduizend duurzame woningen kunnen worden gebouwd op een goedkopere manier dan wanneer je binnenstedelijk gaat bouwen. 

Tot slot: er moet veel meer aandacht komen voor het mkb. De regeldruk vanuit de overheid moet verminderd worden en het mkb moet worden geholpen met verduurzamen. Het is de banenmotor van Nederland. Juist in deze tijd, waarbij we richting herstel van de economie moeten, hebben we het mkb keihard nodig. We moeten hen helpen om het hoofd boven water te houden en om arbeid goedkoper te maken. Het moet voor werkgevers makkelijker en minder risicovol worden om mensen aan te nemen.” 

Hoe denkt u over het Nederlandse coronabeleid? 

“Daar heb ik veel over te zeggen. Vanaf maart is er al sprake van hele slechte communicatie. In het begin van de crisis zat ik bij Hart van Nederland om uit te leggen wat de maatregelen van die tijd inhielden. Op dat moment was er al heel veel onduidelijkheid over wat er wel en niet mocht en welke regels er per situatie golden. Dat is eigenlijk de gehele coronacrisis zo geweest. Er is veel te laat gereageerd en er was onduidelijkheid over de persoonlijke beschermingsmiddelen zoals de mondkapjes. 

Met de vaccinaties zijn we nu bovendien veel te laat. We zijn echt de hekkensluiter van Europa. Hugo de Jonge en het kabinet hebben acht maanden de tijd gehad om zich voor te bereiden op het vaccineren, omdat al die tijd al bekend is dat er aan dat vaccin gewerkt werd. De landen om ons heen zijn al veel verder met het opzetten van grote prikstraten en vaccinatiehallen. Wij zijn net begonnen, maar het is maar de vraag of we iedereen binnen fatsoenlijke tijd kunnen inenten. Het gaat allemaal heel stroperig met het gedecentraliseerde beleid, wat je ook continu overal terughoort. Iedereen heeft er iets over te zeggen, waardoor er telkens niet wordt doorgezet. 

Ik vind het kwalijk dat er blijkbaar geen doorzettingsmacht is om snel stappen te zetten. Er zijn gedurende de crisis veel dingen onderschat. Dat gaf heel veel onrust en heeft voor heel veel polarisatie in de samenleving gezorgd. Het kabinet mag het zich aanrekenen dat ze niet vanaf het begin een crisismanagement hebben aangesteld dat toeziet op heldere communicatie. Dan hadden

alle groepen in de samenleving het kunnen begrijpen en was in één oogopslag helder geweest wat iedereen wel en niet kon doen. Ik hoop dat ze er iets van leren. We zijn nu een jaar verder en er wordt nog steeds geblunderd.” 

Hoe denkt u over de tegenstrijdigheid van sommige maatregelen? 

“Ik vind dat echt heel slecht en ik leef ontzettend mee met de ondernemers die nu bij bosjes failliet gaan. Voor de leefbaarheid van de dorpen en de steden is dat heel ernstig. Vaak zijn het familiebedrijven die al meerdere generaties bestaan. Als die failliet gaan, komt er nooit meer zoiets terug. Dat is echt een verarming van onze samenleving. Het is natuurlijk een ongekend grote crisis waarbij je je niet even goed tegen alles kunt wapenen. Als je echter ziet hoeveel geld er beschikbaar wordt gesteld voor sommige multinationals… Dat gaat om miljarden. Dat zulke bedrijven zoveel overheidssteun krijgen en er niets gedaan wordt voor de kleine ondernemers waar ons land op draait, vind ik echt heel pijnlijk.” 

Heeft u het idee dat deze lockdown voldoende effect heeft? 

“Er wordt nu gezegd dat de lockdown nog onvoldoende effect heeft, omdat we het aantal besmettingen nu nog niet zien afnemen. We weten echter niet wat er zou zijn gebeurd als al die maatregelen niet waren doorgevoerd. Misschien was de stijging dan nog wel veel langer doorgegaan. 

Je kunt dus niet zeggen dat de maatregelen geen effect hebben, maar het is wel duidelijk dat de cijfers nog niet hard genoeg naar beneden gaan. Daar zie ik wel dat het kabinet eerder in had moeten grijpen. We hadden eerder in een lockdown moeten gaan, omdat dat beter was geweest voor de economie. Het kabinet heeft echt de randjes opgezocht door veel te lang te wachten met strengere maatregelen. Daardoor bevinden we ons nu op een punt waarbij de cijfers niet snel genoeg dalen en we nog langer in lockdown zullen moeten blijven.” 

Tot slot: er zijn ook politici die vinden dat mondkapjes en de anderhalvemeterregel onvoldoende effect hebben. Hoe kijkt u aan tegen die punten? 

“Ik vind dat je moet debatteren op basis van feiten en wetenschappelijke informatie. Artsen over de hele wereld zijn ervan overtuigd dat je afstand moet houden om de besmettingsgraad te laten dalen. Over het dragen van mondkapjes is veel discussie, maar het zorgt er in ieder geval voor dat mensen die zelf besmettelijk zijn minder kans hebben om anderen te besmetten. Ook niezen in je elleboog en het niet meer schudden van handen zijn maatregelen waarmee je de snelheid van besmetting vertraagt. Ik vind dat we als Kamerleden een gemeenschappelijke verantwoordelijk hebben om daar uit te komen en om een oplossing te zoeken die effect heeft.”

 

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Copyright 2020-2021 © actueelnieuws.org

logo

Tip de redactie!

Actueelnieuws.org werkt graag met jou samen aan mooie interviews en prikkelende artikelen. Heb je een tip of idee? Meld deze dan bij onze redactie.